Over brillen, kaders en frames

 

Onlangs zei een leidinggevende tegen mij: “Ik ben nogal rationeel. Voor mij is de kortste weg tussen A en B een rechte lijn. Maar als er spanning in mijn team is, dan werkt het dus niet zo. Het is toch wel heel veel om naar te kijken en rekening mee te houden…!”.

De wereld is overzichtelijker als we een kader hebben om te kijken naar wat er allemaal om ons heen gebeurt. Een bril helpt om betekenis te geven en ons handelen richting te geven. Soms voelen we dat ons kader tekort schiet.

Dit betekent natuurlijk ook dat verschillende mensen verschillende brillen opzetten om naar dezelfde situatie te kijken!

Een leidinggevende kijkt anders naar een verandertraject dan medewerkers. Mensen van fusiepartner A kijken met een andere bril naar het werk dan die van fusiepartner B. Een directeur kijkt anders naar een conflict dan de medewerker die zich slachtoffer voelt. De ene conflictpartij spreekt over een totaal andere realiteit dan de andere partij.

Meestal zijn we ons niet bewust van het frame dat we gebruiken om naar de werkelijkheid te kijken. Het is vanzelfsprekend en we nemen het voor de realiteit.

 

Samenwerking: wat loopt er scheef?

 

Bij spanning op de werkvloer hebben we allemaal onze favoriete brillen om te begrijpen waarom het niet loopt zoals we willen. Er is dus een heel gamma aan mogelijke verklaringen voor een problematische situatie.

  • Incompetent leiderschap
  • Politieke spelletjes achter de schermen
  • Talenten van mensen onvoldoende benutten
  • Een helse werktempo dat mensen uitput en prikkelbaar maakt
  • Een onveilige sfeer die zorgt voor een levendig roddelcircuit
  • Botsende karakters
  • Kwetsuren uit het verleden
  • Onhaalbare doelstellingen
  • Behandeld worden als kinderen
  • Absurde veranderingen die opgedrongen worden

De brillen zijn eindeloos!

Het kader dat we gebruiken om te snappen waar het misloopt, bepaalt ook de actie die volgens ons ondernomen moet worden: de leidinggevende vervangen, de visie nog eens enthousiast verkondigen, iemand op het matje roepen, de structuur verhelderen, mensen overplaatsen, talenten in kaart brengen, een cursus communicatie organiseren, een anonieme bevraging van het personeel uitvoeren, een team streng toespreken,…

Eén kader is maar één invalshoek. Onze neiging tot simplificatie is begrijpelijk, menselijk én ook beperkend.

 

Zet eens andere brillen op!

 

De meeste organisatie zijn actiegericht, gedreven door resultaten en creëren weinig ruimte voor reflectie. En toch is dit juist nodig bij strubbelingen op de werkvloer.

Wanneer samenwerking teleurstelt, stokt of gespannen is, helpt het om een situatie vanuit verschillende brillen te onderzoeken, hypotheses te formuleren en te toetsen en diverse pistes van handelen onder de loep te nemen.

Voor veel organisatie is het lastig om de complexiteit van een vastgelopen samenwerking onder ogen te zien. Het is niet comfortabel om in het niet-weten te zitten, te aanvaarden wat er ‘is’ in plaats van wat er zou moeten zijn en om niet meteen in actie te schieten. Meestal willen we doortastende oplossingen en snelle veranderingen, terwijl niet altijd even duidelijk is wat er allemaal speelt.

Het is resultaat van onze actiegerichtheid is vaak té snel oordelen, té snel naar evidente oplossingen grijpen waardoor we in de valkuil van de symptoombestrijding terecht komen.

  • Misschien is de koude oorlog niet te wijten aan het moeilijke karakter van de leidinggevende, maar zijn de noodzakelijke veranderingen té bedreigend en is zij het slachtoffer van negatieve projecties?
  • Misschien is de directeur geen demon, maar gaat het om een team dat er bedreven in is geworden om leidinggevenden weg te jagen vanuit een ambigue houding tegenover autoriteit?
  • Misschien wordt de sfeer niet verpest door twee strijdende kemphanen, maar vertegenwoordigen deze mensen twee polen van een polariteit waar een afdeling niet mee overweg kan?

 

 

Copyright ©  Silvia Prins (2017). Alle rechten voorbehouden. Artikelen of delen hieruit mogen elders gepubliceerd worden, maar alleen op o.v.v. het copyright en de naam van de website. Dank om me hiervan op de hoogte te stellen.