Het licht en de korenmaat
In oktober 2010 nam ik deel aan de boekvoorstelling van het boek ‘Het licht en de korenmaat: je ziel als werkgever’ van Hans Wopereis van het ITIP.
Onder een stralende herfstzon, gezeten onder een prachtig verkleurende boom in de Heerlijckyt, vertelde Hans over het ontstaan van zijn boek, de belangrijkste thema’s die erin aan bod komen en gingen we in gesprek over de mate waarin we zelf al of niet ons licht onder de korenmaat verstoppen.
In de week daarop las ik het boek in één ruk uit.
Het sprak me erg aan omdat het een licht werpt op de schaduw van organisaties, wapens van weerstand, maskergedrag en overdracht en tegenoverdracht in organisaties.
Organisaties in slaap
Wat me erg interesseerde was het verhaal over de collectieve slaap van organisaties. Het gaat over de patronen die we met elkaar creëren waardoor we onszelf in slaap wiegen. Alleen een buitenstaander of nieuweling in de organisatie ziet deze patronen.
“Als niets vanzelfsprekend is, dan zie je de vanzelfsprekendheden van die nieuwe omgeving buitengewoon helder.”
De organisatiecultuur biedt ons zekerheid en voorspelbaarheid. In ruil eist de organisatie dat het individu zich aanpast aan de organisatiecultuur. De kuddegeest overheerst.
“Op het moment dat je ten behoeve van een groter geheel je individualiteit opoffert en je aanpast aan de heersende cultuur, val je als het ware in slaap.”
Wopereis onderscheidt verschillende organisatieculturen. De ‘slaap’ van het samen…
- teruggetrokken zijn: uit contact zijn
- ontevreden zijn: gefixeerd zijn op het tekort
- opofferend zijn: zichzelf wegcijferen en aanpassen
- presterend zijn: concurreren met elkaar
- controlerend zijn: oppassen voor elkaar en wantrouwen
Karakterstructuren
Voor wie interesse heeft in de thematiek en dynamieken van deze culturen, gebaseerd op de theorie van de karakterstructuren (Reich), kan ik ook het prachtige boek ‘De maskermaker. Systemisch werk en karakterstructuren’ van Wibe Veenbaas en collega’s aanraden.
Hierin beschrijven de auteurs elke karakterstructuur in groot detail (de sterktes, de kwetsuren, het effect op anderen, relaties, ontwikkelingsthema’s). Het werk biedt inzicht in de overlevingsmechanismen van mensen en de basale thema’s waar ze mee worstelen (bv de psychopatische karaksterstructuur heeft moeite met vertrouwen). Ook heel verhelderend bij conflicten tussen mensen.
Deze twee werken sluiten mooi aan bij mijn visie op organisaties en het belang van de onderliggende dynamieken die voor een groot deel bepalen hoe we samenwerken en hoe we onszelf en elkaar in de weg staan. Als je hier meer over wil weten, neem dan gerust contact op.
Hans Wopereis (2009). Het licht en de korenmaat. Je ziel als werkgever. Uitgeverij Ten Have.
Wibe Veenbaas, Joke Goudswaard, Henne Arnolt Verschueren (2006). De maskermaker. Systemisch werk en karakterstructuren. Phoenix Opleidingen.