Over koude en warme woede

Agressie. Het woord alleen al roept bij de meeste mensen negatieve associaties en gevoelens op. We deinzen ervoor terug en zijn er – terecht – bang voor.

Agressie kan inderdaad destructief en gewelddadig zijn. Bij zogenaamde ‘koude woede’ reduceren we de ander tot een object, schenden we de grenzen van onszelf en de ander en onze woede is vernietigend. Bij dit soort kwaadheid voelen we alleen maar blinde boosheid.

Er is ook een andere vorm van agressie. Warme boosheid is kwaadheid waarbij we tegelijkertijd contact hebben met het verdriet en de oorsprong van de pijn.

“Boosheid – dat is pijn die praat” (Isaac Shapiro)

Agressie komt van het werkwoord ‘ad-gredere’, gaan naar. Het verwijst naar een beweging die we maken naar iets of iemand toe. We brengen de kwaadheid die we van binnen voelen in contact. We doen dit vanuit onze behoefte en vanuit een bewuste intentie. Het kan bijvoorbeeld onze bedoeling zijn om de vorm van een relatie te veranderen, een duidelijke grens te trekken of afstand te nemen uit zelfbescherming.

Agressie uiten is complex. Vanuit onze cultuur en opvoeding is kwaadheid laten zien beladen met angst, schaamte, schuldgevoel en schrik voor wat er zou kunnen gebeuren. Het is een relationele vaardigheid die we onvoldoende leren (zeker vrouwen!).

(Het prachtige schilderij ‘Intimate relations’ van Marlène Dumas – bovenaan deze column – brengt de complexiteit van agressie mooi in beeld)

Agressie op de werkvloer: hoe onze kwaadheid in contact brengen?

Ook op de werkvloer hebben we hier last van. Vaak voelt de omgeving niet veilig genoeg om vrijuit te spreken en boosheid te tonen. We gaan een direct gesprek uit de weg uit angst voor de mogelijke  consequenties. We benutten hiervoor allerlei beschermende mechanismen:

  • We projecteren onze kwaadheid en creëren een zondebok
  • We slikken onze boosheid in en worden er ziek van
  • We luisteren naar innerlijke stemmetjes die ons gebieden onze boosheid niet te laten zien
  • We zonderen ons af en werken naast elkaar
  • We raken in een innerlijk conflict terwijl we eigenlijk een conflict met iemand anders hebben

Bij bemiddeling of bemiddelingsgerichte begeleidingen faciliteren we het mobiliseren van agressie op de contactgrens (meer info). We ondersteunen het aangeven van eigen grenzen, het uitdrukken van persoonlijke behoeften en noden en het stimuleren van wederzijds begrip.

Dit is meestal een spannend en heftig proces, maar het is vooral verhelderend en een grote opluchting voor alle betrokkenen!

Inzicht in verbindende agressie: verdieping

Wil je verder lezen over de vernietigende en verbindende kracht van agressie vanuit een Gestaltperspectief? Mail me, dan stuur ik je met veel plezier mijn eindwerk van de Gestalttherapie opleiding door: silvia@circlesforconnection.be.

Ben je bemiddelaar en wil je leren werken met verbindende agressie? Dan kan je de workshop ‘De verbindende kracht van agressie in bemiddeling’ volgen bij Mediv op vrijdag 31 maart 2017 in Koningsteen. Meer info op de website van Mediv. Van harte welkom.

 

 

Copyright ©  Silvia Prins (2017). Alle rechten voorbehouden. Artikelen of delen hieruit mogen elders gepubliceerd worden, maar alleen op o.v.v. het copyright en de naam van de website. Dank om me hiervan op de hoogte te stellen.